No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
@Eli, nazwiska żeńskie, zakończone na a należą akurat do jedynej grupy żeńskich nazwisk, które się odmieniają.
Zatem Barbarę Styrnę, Barbarze Styrnie.
Pozdrawiam.
witam.
Potrzebuję pomocy w utworzeniu mianownika liczby mnogiej dla nazwiska Piwowarczyk? Państwo Jan i Janina Piwowarczykowie?
Z góry dziękuję za pomoc.
ach i jeszcze jedno. Jak zaprasza się (na ślub i wesele) rodzinę, ale księdza, to powinno się zapraszać Księdza Jana Kowalskiego, czy po prostu Jana Kowalskiego? i czy księdza pisać pełnym wyrazem, czy w skrócie ks.?
Piwowarczykowie.
Co do księdza, to czy mówi Pani do np. wujka, który jest księdzem, „proszę księdza”? Nie sądzę 😉 Może Pani napisać na zaproszeniu na wszystkie podane wyżej sposoby.
A co z nazwiskiem takim jak moje – „Kliś”? 🙂
Mimo, że takie nazwisko noszę to przyznam szczerze, że nie jestem do końca pewien, czy się je odmienia, czy też nie.
Jakieś pomysły?
Odmienia się.. 🙂
Nazwiska na -ski nie są zawsze szlacheckie. Gro z nich to chłopskie typu: Głowa > Głowacki, Wara> Warowski, Krosta> Krostowski.
Oczywiście, że nie zawsze.
Akurat genezę nazwiska Głowacki znamy i jest ściśle szlachecka, bo Wojciech Bartos, wsławiwszy się na polu insurekcyjnej bitwy, został dzięki temu… uszlachcony. Głowacki to jego nazwisko już po procesie…
Zazwyczaj nazwiska szlacheckie pochodzą od nazw miejscowości, z których pochodzą rody szlacheckie. I tak mamy Żółkiew (Żółkiewscy), Poniatową (Poniatowscy), Izbice (Izbiccy), czy inne Koniecpole, Malice, Garlice i Wiśniowce…
Mam znajomą która ma na nazwisko Król i cały czas twierdzi że jej nazwiska się nie odmienia, czy tak jest w rzeczywistości?
Kobiety noszące nazwisko Król nie odmieniają się, natomiast męskie jak najbardziej.
Dziękuję za odpowiedź, ale dalej nie wiem jak to jest. Czy nazwisko Król się nie odmienia czy kobiety się nie odmieniają. Hmmmm, jak to naprawdę jest.
Wystarczyło przeczytać powyższe komentarze i uważnie wpis.
Odmieniają się tylko żeńskie nazwiska zakończone na -a. Czyli Magdalena Król, Magdaleny Król. Męskie się odmieniają w każdym przypadku: Tomasz Król, Tomasza Króla, z Tomaszem Królem.
Kobiety noszące nazwisko Król nie odmieniają się
No więc kobieta się nie odmienia czy nazwisko Król noszące przez kobietę. Proszę o wyjaśnienie. Bo mi wydaję się że nazwisko Król nie odmienia się.
nazwisko Król, noszone przez kobietę nie odmienia się.
Po raz kolejny odsyłam do powyższych wpisów.
A co z nazwiskiem Pawłow?Ja bym nie odmieniała-ale spotkałam się z odmianą „państwo Pawłowowie”-dla mnie brzydko to brzmi, lepiej państwo Pałwow.Co Wy na to?
to, że brzydko brzmi nie jest argumentem, odmieniamy 🙂
Mam pytanko, jak odmienia sie nazwisko Smoter ?
Normalnie, wg zasad języka polskiego.
Nazwiska męskie zakończone na -er w większości przypadków zachowują e w odmianie, a więc jak Weber – Webera,
Smoter – Smotera.
Znany wyjątek: Luter – Lutra.
Należy jednak podkreślić, że możliwa jest odmiana z pominięciem e. Ma to związek np. z tradycją rodzinną. Jeśli więc w rodzinie od zawsze odmieniano Smotra, to tak powinno zostać, mimo jasnych reguł.
Madziu, jeśli ludzie pytają, a Ty chcesz pomagać i odpowiadać, to w porządku. Ale staraj się robić to tak, by było czytelnie…
Nie czepiam się, czytam i czytam Twoje wypowiedzi, i widzę, że często mieszasz. Pomyśl o tym.