No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
I Państwa Hryniaków ( Hryniak) i Filipiaków (Filipiak), Diaczuków (Diaczuk), Burghardtów (Burghardt), Garbarczyków (Garbarczyk), Fleischerów (Fleischer) ? 🙂
Dziękuję za pomoc 🙂
Zgadza się 🙂
Garbarczyk – państwa Garbarczyków przecież! Tak jak Graczyków, był taki serial nawet 🙂
A np Kruk? Państwa Kruków? Bo tak jakoś nieswojo brzmi:/
Tak właśnie. Brzmi normalnie 🙂
a nazwisko Reizer jak odmienić, da się czy nie. Proszę o pomoc
Odmieniamy jak najbardziej standardowo.
a jak by to brzmiało odmienione nazwisko Reizer.
Reizer – Reizerowie?
Tak właśnie, Reizerowie – normalnie brzmi.
Ciekawe, że intuicyjnie odmieniamy imiona (zazwyczaj, bo już mi się zdarzyło usłyszeć „pani Olgu”), a z nazwiskami jest taki kłopot… No bo jak to brzmi, Kazimierzowi albo Zuzannie? Nie dziwnie? 😉
Warto też wspomnieć o odmianie nazwisk męskich zakończonych na -o np. pan Pióro. To one nastręczają dużo kłopotów. Zasada jednak jest dość prosta – odmieniamy je jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego o podobnej końcówce.
M. Pióro – kara (końcówka -ro, -ra)
D. Pióry – kary
C. Piórze – karze
B. Piórę – karę
N. Piórą – karą
itd
Weźmy inny przykład:
M. Pepino – rana (końcówka -no, -na)
D. Pepiny – rany
C. Pepinie – ranie
B. Pepinę – ranę
itd
Masz rację, ale w ten sposób odmieniają się tylko nazwiska słowiańskie z -o po spółgłosce twardej. Poza tym spróbuj odmienić Matejko według swojej zasady 😉 Matejky? 😉 Ja bym chciała, żeby to było takie łatwe.
A Pepino chyba jest obce nazwisko, nie brzmi jak słowiańskie, więc chyba się odmienia raczej jak Picasso czy Bruno (Giordano, nie mam na myśli imienia Brunon) – Pepino, Pepina, jak Picasso, Picassa, Bruno, Bruna.
http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=9555
Zgodnie z opinią Rady Języka Polskiego w języku polskim odmieniamy zarówno nazwiska rodzime, jak i te, które są pochodzenia obcego.
http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=999:odmiana-nazwisk-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58
http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1025:odmiana-nazwiska-qpioroq-&catid=44:porady-jzykowe&Itemid=58
Odnośnie nazwiska Matejko – widzę, że nie do końca zasada została zrozumiana. Szukamy rzeczownika rodzaju żeńskiego o podobnej końcówce. W tym przypadku może to być np. 'klamka’. I teraz odmieniamy:
M. klamka – Matejko
D. klamki – Matejki
C. klamce – Matejce
B. klamkę – Matejkę
N. klamką – Matejką
itd.
Czyli, jak widzimy, zasada odmiany jest poprawna również w tym przypadku.
Co się zaś tyczy użytego przeze mnie nazwiska Pepino – nie wiem, czy takie nazwisko w Polsce istnieje. Wymyśliłem je sobie do przykładu (z j. hiszpańskiego pepino – ogórek).
W którym miejscu napisałam, że nazwisk obcych się nie odmienia, że cytujesz mi opinie RJP w tej kwestii? Istnieją nazwiska nieodmienne, różnego pochodzenia, a pozostawienie np. ministra Kołodko czy sędziego Pepino nieodmienionego nie jest postrzegane jako błąd. Też RJP.
Zasada, którą przyjmujesz, ma zastosowanie do nazwisk rodzimych, nie do obcych. W przypadku nazwisk męskich obcego pochodzenia, zakończonych na -o, stosuje się odmianę rzeczownikową męską. Albo nie odmienia się w ogóle (np. generał Franco).
Witam serdecznie, mam problem z nazwiskiem Bułka. Zapraszam Katarzynę i Rafała Bułka? Czy może Bułków czy jeszcze inaczej – Bułki?
Bułków.
Co z nazwiskiem Domagała? Zawsze uważałam, że należy je odmieniać tak, jak inne, ale moja koleżanka nosząca to nazwisko uparcie twierdzi, że wcale się go nie odmienia.
No to niech nie odmienia, a Ty odmieniaj jak inne 😉 Z upartymi ludźmi nie da się nic zrobić, nawet się spotkałam z „no to może inni ludzie o tym nazwisku noszą odmienne, ale moje się nie odmienia”, plus foch z przytupem i zadarcie nosa. Niektórzy chyba sobie muszą polepszać samopoczucie w ten sposób i nawet opinia profesora polonisty ich nie przekona.
Co z nazwiskiem Głowa?? bo ja piszę na zaproszeniu państwo głowowie a w środku zapraszamy państwa głowów. I wyszła kłótnia o to :/
Wydaje mi się, że dobrze napisałaś – mianownik: Głowowie, dopełniacz i biernik: Głowów. Nie ma się o co kłócić 🙂
Mam właśnie problem co do odmiany nazwisk w zaproszeniach, czyli zapraszam Państwa:
– X i Y Piosików czy Piosik
– X i Y Tomysów czy Tomys
– X i Y Augustyniaków czy Augustyniak
– X i Y Miśków czy Miśko
– X i Y Wawrzynowiczów czy Wawrzynowicz
– X i Y Brychcych czy Brychcy
Mam dylemat 🙁
Piosików, Tomysów, Augustyniaków, Miśko, Wawrzynowiczów, Brychcy.
Na jaką literę kończy się Twoje nazwisko i jak byś je odmieniła?
Filolożko, chyba mi będziesz musiała odpalić parę złotych z tych ohydnych reklam, za odpowiadanie tutaj.
No chyba 😉
Dzięki!
Witam,
Mam problem jak odmienić na zaproszeniu:
Sz.P Dominika i Marcin Musz
mają jedno dziecko to napisać z rodziną
proszę o pomoc???
Muszów.
a jak to by było z nazwiskiem Soból?
dwa obozy – według jednego dopełniacz brzmi 'pana Sobóla’, według drugiego 'pana Sobola’?
Proszę mi pomóc odmienić przez przypadki imię premiera Irlandii – dodam, że to mężczyzna 🙂
M: Enda Kenny
Imiona męskie zakończone na -a mogą sprawić trochę problemów 🙂
M. Enda Kenny
D. Endy Kenny’ego
C. Endzie Kenny’emu
B. Endę Kenny’ego
N. Endą Kennym
Ms. Endzie Kennym
Proszę o radę, czy nazwisko Drosdek powinno się odmieniać?
Witam,
Chciałam prosić o potwierdzenie czy odmieniać nazwiska:
X i Y Pindor czy Pindorowie
X i Y Pustoł czy Pustołowie
A jak odmienić nazywsko Skoczylas? Zapraszam pana Jakuba Skoczylas?czy Skoczylasa? i jeszcze jedno nazwisko Zydroń,to na zaproszneiu napisać pana Zydroń?czy Zydronia?
Skoczylasa i Zydronia. Bez problemu 🙂
a jak odmienić nazwisko Deptuła
Deptułę, Deptułów, Deptułowie.
Albo Mucha
Muchów
Tak jakos dziwnie mi to wygląda.
Właśnie tak. I wcale nie brzmi dziwnie.
Dziwnie to wygląda nieodmienione!
proszę o usunięcie mojego posta powyżej
Może ktoś zerknie do mojej prośby z 29 kwietnia 2012. Dziękuję.
Drosdek oczywiście jest odmienne, jako wzór możesz potraktować imię męskie Marek. Jak wszystkie nazwiska zakończone na spółgłoskę, to pozostaje w mianowniku w przypadku, kiedy nosi je kobieta.
Józef Drosdek i Anna Drosdek,
Józefa Drosdka i Anny Drosdek,
z Józefem Drosdkiem i Anną Drosdek,
zapraszam państwa Annę i Józefa Drosdków.
A nazwisko Duda jak się odmienia, np. (dla) Martyny Dudy, czy Martyny Duda, państwo Dudowie, czy państwo Duda? (i ogólnie jak się odmienia)
Martyny Dudy, z Martyną Dudą. Państwo Dudowie. Z tych Dudów. Zapraszamy Państwa Dudów.
Olgocecylio, dzięki za info. Pozdrawiam.
Jak odmienić nazwisko Gross? Jurga? Mroczek?
Z góry dziękuje:)
W dopełniaczu: Grossów, Jurgów, Mroczków.
Mam pytanko: zapraszamy Olę i Łukasza
„Czelej” czy „Czelejów”;
„Szałaj” czy „Szałajów”;
„Parapura” czy „Parapurów”
Właśnie tak – Czelejów, Szałajów i Parapurów.
Mam problem z nazwiskiem Bodziony. Czy liczba mnoga, mianownik to Państwo Bodzionowie? Pani używa formy Bodziony tak jak mąż, zatem jaka wersja mianownika l.m? Proszę o wskazówki i z góry dziękuję.
Pani i pan Bodziony to państwo Bodziony (ndm) lub państwo Bodzioni (jak pan czerwony, państwo czerwoni). Zapraszamy państwa Bodzionych.