No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
Witam,
Proszę o pomoc, jak poradzić sobie z następującą sytuacją. Jest sobie pan Henryk SUSKA (nie „Suski”) i ma córkę Agnieszkę. Nazwisko panny Agnieszki kończy się na „-a”, więc z odmianą nie powinno być kłopotu.
A jednak… Problem wynika z żeńskiego zakończenia męskiej formy nazwiska ojca. Jak odmieniać nazwisko panny Agnieszki?
Ja widzę dwa wyjścia.
Pierwsze – to stosować odmianę jak dla nazwiska Suska, jak gdyby jej ojciec był „Suski”.
Drugie – poprosić ją o rękę i kłopot z głowy :-D.
Pozdrawiam,
knoppers71
To Agnieszka Suska, widzę Agnieszkę Suskę, żenię się z Agnieszką Suską. Wzoruję się na odmianie nazwiska mojej koleżanki z liceum, której rodzina nosiła nazwisko Wielka ? Jan Wielka, Zosia Wielka. Nazwisko w takim przypadku odmienia się jak rzeczownik, nie jak przymiotnik.
Ja także mam problem…chcę zaprosić Państwo…no właśnie nazwisko nie wiem czy odmienne, a ona i on zwie się Koczuła. Proszę o pomoc…będzie to „pragnę zaprosić Państwa Koczułów”?
Tak.
To Agnieszka Suska, widzę Agnieszkę Suskę, żenię się z Agnieszką Suską. Wzoruję się na odmianie nazwiska mojej koleżanki z liceum, której rodzina nosiła nazwisko Wielka – Jan Wielka, Zosia Wielka. Nazwisko w takim przypadku odmienia się jak rzeczownik, nie jak przymiotnik.
Skąd się tutaj wziął ten komentarz? Dodał się w 2 miejscach? o.O
No tak wychodziło 😉 a ja nie wiedziałam, który usunąć.
Mam pytanie do odmiany nazwiska „Siekierka”.
Szanowni Państwo Siekierka czy Siekierkowie???
Dziękuję
Siekierkowie.
A jeszcze zapytam o nazwisko „Marczenia”. Brzmi dość obco. Pomimo odmienić „Marczeniowie”?
Dziękuję
Tak, Anna Marczenia i Józef Marczenia to państwo Marczeniowie – nie lubię Józefa Marczeni – chodzę z Józefem Marczenią – mówię o Józefie Marczeni.
Powinno być o Józefie Marczenim (?)
Chyba jak piszesz, na wzór Mussoliniego czy Marconiego, o Mussolinim, o Marconim – czyżby mi uciekło m? To już trzecia literówka w tym dziesięcioleciu, starzeję się 😉
Ejże, nie! To Marczenia, a nie Marczeni, więc o Marczeni, jak o Bieni (Józef Bienia). Bo przecież nie o Józefie Marczeniu, tak jak o Gieniu czy Heniu 🙂
a odmiana nazwiska Golla. Chodzi o podziękowania dla Katarzyny Goll-… no właśnie, jak będzie poprawnie?
Ja bym napisała Golli.
Ja też.
Witam ponownie – wątpliwości ciąg dalszy 🙂
Chodzi o nazwisko Jeske – Państwo ???
Oraz Sauer – Państwo ???
Z góry dziękuję!
Jeske – jak dla mnie nieodmienne, jak Mikke, państwo Mikke.
Sauer – Sauerowie – tutaj całkowicie standardowo, odmienia się jak bardzo popularne nazwisko Nowak.
Witam – ta strona ratuje mi życie 🙂
Zapytam jeszcze o odmianę w innej formie (kogo – z zamierzchłych czasów wydaje mi się, że chodzi o biernik 😉
Dla nazwiska Siekierka Zapraszamy:
– Szanownych Państwa Annę i Jana Siekierków
– Szanownego Pana Jana Siekierkę
– Szanowną Panią Annę Siekierka ?
Dla nazwiska Łysoń Zapraszamy:
– Szanownych Państwa Annę i Jana Łysoniów
– Szanownego Pana Jana Łysonia
– Szanowną Panią Annę Łysoń
Dla nazwiska Ferenc Zapraszamy:
– Szanownych Państwa Annę i Jana Ferenc czy Ferenców???
Dla nazwiska Góra Zapraszamy:
– Szanownych Państwa Annę i Jana Górów
Dla nazwiska Marczenia Zapraszamy:
– Szanownych Państwa Annę i Jana Marczeniów
Ponownie bardzo dziękuję 🙂
Intuicja Ci doskonale podpowiada, w ogóle tej strony nie potrzebujesz 😉
Ferenców, Górów, Marczeniów.
Mi się wydaję, że raczej Szanowną Panią Annę Siekierkę (a nie Siekierka), ale nie mam pewności…
Oczywiście Siekierkę:)
dziękuję za miłe słowa. przyszła mi do głowy jeszcze jedna wątpliwość, ale o dziwo dotycząca imienia – Aleksy.
Zapraszam Aleksego czy Aleksa?
Myślę sobie, że może Aleksego (bo Aleksa byłoby od Aleks), ale nie jestem pewna… 🙂
Tak, Aleksego, tak jak Rudego czy Oleksego 🙂
Ja również mam kilka wątpliwości odnośnie następujących nazwisk i serdecznie proszę o pomoc. Pragniemy zaprosic Jana Kaczana (?), Państwa Biendarów (?), Czaplejewiczów (?), Girasimczuków (?). Czy to są poprawne formy odmiany dla Kaczan, Biendar, Czaplejewicz i Gierasimczuk ?
🙂
Masz napisane w poście – „Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a ? jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.”
Mam ogromny problem z napisaniem zaproszeń ślubnych 🙁 piszemy Sz.P np.nazwisko Batolik
Janinę i Antoniego Batolik czy Batolików? Podobnie z nazwiskami Ciećwierz, Ubycha, Maślak, Powałka, Dudek, Jędra, Świetlicki, Smeja.
Przy założeniu że wpierw pojawia się imię żenskie:)
Proszę o pomoc 🙂
Dzikuję 🙂
Masz napisane w poście – „Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a ? jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.”
I zastanawia mnie, jak na nazwisko mają osoby zadające tu pytania. Bo w sumie dużych możliwości nie ma – albo spółgłoska, albo samogłoska. Jak nie wiesz, jak odmienić, odmień jak własne albo jak panieńskie matki, przy odrobinie szczęścia załatwisz tym samym 90% odmian.
No tak z tym że np. Jędra, czyli zapraszam Państwa Jędra czy Jędrów ?niby kończy się na samogłoskę…
Jak się da, to odmieniamy, tutaj się da, bo niby czemu nie? Jędrów, oczywiście.
Magdo, powinnaś zdecydowanie dopisać akapicik o odmianie nazwisk w liczbie mnogiej – jak widać, przyszłe panny młode często stają oko w oko z takim problemem i nie potrafią sobie z nim poradzić.
Masz rację, zrobię to w wolnej chwili. Ogólnie to dziękuję za to, że odpowiadasz tym wszystkim przyszłym pannom młodym 🙂 sama bym chyba nie dała rady.
To nie problem napisać tysiąc razy „tak” 😉 Ale szkoda, że tego nie uczą w szkole. Obowiązkowo na maturze – wypisanie zaproszenia na wesele 😉
Zgadzam się, jedno z zadań maturalnych powinno polegać właśnie na napisaniu zaproszenia ślubnego;)
Mogę jeszcze poprosić o opinię na temat dwóch nazwisk:
Lusawa – kogo zapraszam, państwa Lusawów?
i
Jarosz – Annę i Tomasza Jaroszów
?
Z góry dziękuję!
Co do Lusawa, to bym się wahała, czy nie jest nieodmienne.
Co do Jaroszów – oczywiście, to na dodatek jest ożywiony rzeczownik pospolity, odmienia się identycznie.
a Łucja Zimny ?
Nie odmieniamy.
Dziękuję! 😉
Dziękuję! 😉
No więc ja też mam kilka problemów:
– Andrzej Paw – zapraszam Andrzeja Pawa czy Pawia
– Jan Nikiel – Jana Nikla?
– Helena Kulka – Helenę Kulkę?? trochę dziwnie brzmi
– Artur Wierzba – Artura Wierzbę?? też dziwnie
Z góry dzięki
Czasem nazwiska pochodzące od rzeczowników pospolitych (czyli wszystkie, które wymieniłaś), odmieniają się inaczej – dla odróżnienia. Chyba musisz spytać zainteresowanych… Lepiej spytać niż palnąć gafę.
Andrzeja Pawa albo Pawia – tak jak Jana Gołąba lub Gołębia
Jana Nikiela albo Nikla
Helenę Kulkę (normalnie brzmi, jest taka artystka, Gaba Kulka nawet)
Artura Wierzbę
Mierzę się z (chyba ciekawym) przypadkiem. Małżeństwo (dość postępowe i niekonwencjonalne), gdzie żona przyjęła (jako drugie) nazwisko męża, a mąż nazwisko żony. Czy w takim razie prawidłową będzie odmiana:
Zapraszam Annę Fedorowicz-Dybczak i Michała Dybczak-Fedorowicza?
Pierwszy człon nazwiska męża nieodmiennie czy „Dybczaka-Fedorowicza”?
Czy w ogóle inaczej do tematu należy podejść (Państwa Dybczak-Fedorowiczów – tylko które nazwisko pierwsze???) Dziękuję 🙂
Przypadek jest faktycznie ciekawy, ja bym napisała Annę F-D i Michała D-F, odmieniając Dybczaka w przypadku Michała. Albo… zapytaj ich, jak chcą być nazywani – to najłatwiejszy sposób w przypadku jakichkolwiek wątpliwości.
Inna sprawa, że chyba tylko wyjątkowo małostkowi ludzie czepialiby się błędu w zaproszeniu 🙂
jak odmienić nazwisko Hyra
„spotkanie z Małgorzatą Hyra”, „dla Małgorzaty Hyra”, „chciała bym podziękować pani Małgorzacie Hyra”
Nazwiska kobiet nie odmieniają się tylko w przypadku, kiedy kończą się na spółgłoskę.
Spotkanie z Małgorzatą Hyrą, dla Małgorzaty Hyry, chciałabym podziękować pani Małgorzacie Hyrze. I „chciałabym” pisze się razem 🙂
Mam nadzieję, że to nie Ty jesteś Małgorzatą Hyrą…
A ja mam wątpliwości, co do odmiany nazwiska męskiego Wielądko. Czy odmieniamy je dokładnie w ten sam sposób, jak w przypadku nazwiska Nowak? Brzmi to wtedy dość dziwnie, wręcz sztucznie :/. Jest to niewątpliwie staropolskie nazwisko (być może etymologicznie wywodzące się z języka ruskiego). Pisownia jest też czasem inna – Wielądek i wtedy jest łatwiej. Jednak Wielądko to oryginalna wersja nazwiska.
Wielądko kończy się na samogłoskę, więc nie może się odmieniać jak Nowak kończący się na spółgłoskę 🙂 Tak jak Anna nie odmienia się jak Jakub, to oczywiste.
Wielądko przecież całkiem jak Kościuszko 🙂
Jan Wielądko – Jana Wielądki – Janowi Wielądce – Jana Wielądkę – Janem Wielądką – Janie Wielądce – zapraszam państwa Wielądków
Albo jak Kołodko, pozostawiać nieodmienne, ale to błąd 🙂
Ja z kolei mam problem z taka odmianą:
– nazwisko Grąś …. zapraszamy Pawła Grąsa ?
– naziwsko Lejwoda …. zapraszamy państwo R.i M. Lejwodów ?
Grąsia i Lejwodów.