No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
dzięki ;D
właśnie chodziło mi o końcówkę, bo od różnych osób słyszałam odmienne zdanie na ten temat ;D
„-Jak odmienić poprawnie nazwisko Modro ?
-Tak, jak Mieszko.”
Czy aby na pewno? A może jak Fredro?
Oczywiście.
Oczywiście jak Mieszko czy oczywiście jak Fredro?
Oczywiście jak Fredro, to miałam na myśli. Pomyłka.
A co z odmianą irlandzkiego nazwiska O’Keefe?
Od razu zaznaczę, że nie wiem , czy „e” na końcu jest wymawiane, czy nie?
Powinno być zatem: O’Keefe’a, O’Keefe’owi, O’Keefe’em?
Czy raczej: O’Keefego, O’Keefemu, O’Keefem?
Pierwsza opcja 🙂
Gdy 30 lat temu chodziłem do szkoły to na j.polskim uczono mnie,że jeżeli chodzi o użycie zwrotu,np.Państwo Kowalscy to jest to forma poprawna,bo tu występują dwa nazwiska Pan Kowalski i Pani Kowalska,ale gdy chodzi np. o małżeństwo z nazwiskiem Surma powinno się użyć zwrotu Państwo Surma,nie Surmów lub Surmowie ,bo nie ma tutaj łączenia dwóch nazwisk.Niestety tak się zmienia nasz j.polski,teraz praktycznie można odmieniać wszystko,np. kiedyś się nie odmieniało słów: studio,radio teraz tak.
Jeszcze pytanie do Magdaleny Bród-jeżeli jak wyżej przeczytałem że powinno się mówić Państwo Surmów,to dlaczego gdy to pisałem słownik podkreślił mi że Surmów, Surmowie to błąd.
@Grzegorzu, nazwiska to nazwy własne, dlatego nie powinno dziwić to, że je podkreśla.
Poza tym Państwo Surmowie, Państwa Surmów.
Nie zgadzam się z tym,uważam że Państwo Surma brzmi normalnie, a Państwo Surmowie beznadziejnie
To, jak brzmi, nie jest jednak argumentem. To kwestia przyzwyczajenia. Dla mnie to brzmi neutralnie.
Zwróciła Pani uwagę na odmianę nazwisk z sufiksem -owa, a nie napisała w końcu co z -ówną. Np. Jurandówna w dopełniaczu będzie Jurandówny, Jurandównej czy też obie formy są poprawne?
Będę wdzięczny za odpowiedź 🙂
Jurandówny 🙂
Witam. Napisała Pani wyżej, że to czy dana osoba odmienia nazwisko zależy od niej. Co w takim razie z oficjalnymi sytuacjami? Jeśli nie wiem, czy dana osoba sobie tego życzy, to należy odmienić zgodnie z zasadami? Np. to zasługa Pana Burego(nazwisko Bury), artykuł został napisany przez Panią Piłkę (czy Piłka)? I w ogóle jeśli np. w publikacji,czy na stronie www wymieniam kilka nazwisk, które powinno się odmienić, to uwzględniać, że ktoś się nie chce odmieniać, czy dla porządku napisać wszystkich zgodnie z zasadami? A co jeśli jedna siostra chce odmieniać nazwisko, a druga nie?
Szczerze mówiąc, denerwuje mnie moda na nieodmienianie nazwisk, bo w końcu to takie bardzo polskie i szkoda to stracić.
Tak, odmieniamy, chyba że jasno wiemy, że ktoś nie chce odmieniać swojego nazwiska. Polecam jednak w oficjalnych publikacjach odmieniać.
Witam. Ja mam ogromny kłopot z wypełnianiem zaproszeń ślubnych. Na większość moich pytań znalazłam odpowiedź. Problem pojawia się, gdy zapraszam np. Państwa Wiolettę i Andrzeja Palik. Czy powinnam napisać Palików? Co z z nazwiskami z końcówką – yk? I ostatnie pytanie, czy Sz.P. Aleksandrę i Piotra -yka, czy yków, a w przypadku -ał, Annę i Marka -ał czy -ałów? Bardzo proszę pomóżcie, a nie chciałabym popełnić faux pas.
Katarzyno, tak, zapraszasz Państwa Palików i -yków, a także -ałów.
pozdrawiam.
A jak bedzie odmiana nazwiska Duda jesli zapraszamy na ślub, np. Marte i Grzegorza Dudów czy Duda??
Dudów 🙂
Państwo Dudowie.
A ja trochę z innej baczki zapytam, o pytanie ostatnio mnie nurtujące. Dotyczy nazwy miejscowości…
Mianowicie – Mówi się:
jestem z Kózk, czy jestem z Kózek?
Lub jadę do Kózk? Czy jadę do Kózek?
Bardzo proszę o odpowiedź;)
A jaki jest mianownik? Kózki?