No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
Witam mądra Magdaleno 😉
Przygotowuję listę gości weselnych i mam problem z odmianą kilku nazwisk, prosiłabym o pomoc (chodzi o biernik):
Niezgoda- Niezgodę ?
Państwa Szewczyk?
Państwa Prestel?
O’Leary- O’Learego (jest Anglikiem)
Rogatka- Sz.P. Katarzynę Rogatkę?
Irena Longa- Irenę Longę ?
Saldat- Marcina Saldat czy Saldata?
Andrzej Chachaj- Andrzeja Chachaja?
Rafał Mindak- Rafała Mindaka?
Z góry serdecznie dziękuję za odpowiedź 🙂
Niezgodę
Szewczyków
Prestelów
O’Leary’ego
Rogatkę
Longę
Saldata
Chachaja
Mindaka 🙂
Witam tez mam ważny problem 😀 i proszę o szybka pomoc w zdaniu. „Szczególne podziękowania kierowane są pod adresem dr kpt. ż.ś. Krzysztofa ( i tu jest problem ) Nazwisko” Woś ”
jak będzie poprawnie Wośia ? Wosia ? Wośa ?
Pozdrawiam i z góry dziękuje :*
Wosia 🙂
i w tym miejscu akurat powinieneś postawić kropkę po dr, ponieważ „doktora” jest w dopełniaczu.
Witam, bardzo proszę o weryfikację odmiany poniższych nazwisk:
Kućko – zapraszam państwa Kućków
Blańda – Blańdów
Dacenko – Dacenków
Olchawa – Olchawów
Juda – Judów
Socha – Sochów
Szczudło – Szczudłów
Olechów – Olechów?
Kozieł – pana Kozieła?
I jeszcze jeden problem, jeśli państwo młodzi zapraszają wraz z rodzicami to czy słowo rodzice powinno być napisane małą czy wielką literą? Na większości zaproszeń widzi się pisownię tego słowa z wielkiej litery a ja słyszałam, że to błąd.
Dziękuję i pozdrawiam:)
Anno, wszystko dobrze odmieniasz 🙂
A rodzice małą literą bym napisała, choć zwyczaje ślubne często rządzą się swoimi prawami 🙂
Swoją drogą, zastanawia mnie fakt publikacji często rzadkich nazwisk w internecie… Czy ich właściciele nie mogą się czuć nieco urażeni?
Witam serdecznie.
Mam pytanie co do nazwisk zakończonych na -el.
Czy np nazwiska Skubel, Rajchel powinno się odmieniać Skubla, Rajchla czy Skubela, Rajchela ? Widziałem jeszcze formę „dla Pawła Skubeli” ale to już ktoś przesadził…
Wracając, jeśli odmienimy Rajchel-Rajchela brzmi to bardzo nienaturalnie i raczej nikt tak nie odmienia, a jeśli odmienimy Rajchel-Rajchla to ktoś może pomyśleć, że mianownik będzie Rajchl.
Więc jak to powinno być?
@karol – ja bym to odmienił właśnie Rajchel – Rajchla. A nazwisko „Rajchl” – moim zdaniem – nie ma racji bytu, jako zbyt trudne do wymówienia. No ale to pewnie zbyt mało ważny powód, żeby je od razu skreślać.
A co z moim nazwiskiem? Nazywam się Jajko. I teraz jak to będzie z dopełniaczem: Jajki czy Jajka? A może Jajko? Ja skłaniałbym się ku tej trzeciej formie i tak przez całe swoje życie nazwisko odmieniałem; tak samo robił to np. mój tata, robią wujkowie czy bracia, jednak na jakimś dokumencie, z sądu zdaje się, była forma „Marcina Jajki”. Podobnie ma się sprawa ze wszystkimi innymi przypadkami, weźmy celownik: Marcinowi Jajko/Jajkowi/Jajku/Jajce? Albo biernik: Marcina Jajko/Jajkę? I tak dalej… Ja się skłaniam ku nieodmienianiu swojego nazwiska albo (w ostateczności) odmienianiu go jak rzeczownika pospolitego, ale która wersja jest w porządku? Pomocy!
Marcinie, znam rodzinę Jojków i oni nie odmieniają tego nazwiska – jest pani Jojko, nie ma pani Jojko.
Nie odmieniałabym tego właśnie ze względu na to, że jest rzeczownikiem pospolitym, choć ta zasada się nie stosuje do wszystkich nazwisk tego typu 🙂
@olgacecylia – słaby przykład (z panią Jojko), ponieważ nazwiska żeńskie nie podlegają odmianie 🙂 A jak jest w przypadku pana Jojka/Jojki?
Tzn. „Jojko/Jojka/Jojki” (zapomniałem o wersji podstawowej ;))
Fakt, tak z rozpędu, miał być pan Jojko 🙂
Ale nie było pana Jojko 😉
Tak jak pisałam, ta rodzina nie odmienia swojego nazwiska.
Jako że chodzi o Górny Śląsk, pokusiłabym się o stwierdzenie, że nazwisko Jojko jest śląską wersją nazwiska Jajko.
Ja bym nazwisko Jajko porównała do Moniuszko. Zatem nie ma pana Jajki.
Jakoś mi to tak śmiesznie brzmi 🙂 No ale, co zrobić, nie ja jeden mam taki problem 🙂
Mam pytanie odnośnie nazwisk dwuczłonowych. Jeśli ktoś nazywa się Jan Bednarz – Krzywiec, jak powinnam poprawnie wpisać imię i nazwisko na zaproszeniu? Dla ….?
Jana Bednarza-Krzywca
Proszę pamiętać, że łącznikiem nazwisk dwuczłonowych jest dywiz, a nie myślnik i nie stawiamy między nim spacji.
Mam problem z odmianę nazwiska Krupa,Pietrzak, Klejdysz, Bodzioch
Chodzi mi o zaproszenie
Np Katarzynę i Pawła Krupę?
Marzenę i Kacpra Pietrzak? Pietrzaków?
Maćka Klejdysz? Klejdysza?
Maćka Bodzioch, Bodziocha?
Proszę o pomoc
Katarzynę i Pawła Krupów
Marzenę i Kacpra Pietrzaków
Maćka Klejdysza
Macka Bodziocha
a Król i Małysa?? też końcówki ów??
W liczbie mnogiej, w dopełniaczu – tak – ów