Prawidłowa forma

Prawidłowa pisownia to:

„Ukarze” to forma czasownika ukarać – czyli „nałoży karę”.
„Ukaże” to forma czasownika ukazać – czyli „pokaże, objawi”.

Przykłady poprawnej pisowni

• Sąd ukarze kierowcę mandatem za przekroczenie prędkości.
• Nowy sezon serialu ukaże się już w przyszłym tygodniu.
• Jeśli złamiesz regulamin, nauczyciel cię ukarze.
• Być może historia ukaże inne oblicze tego wydarzenia.

Zasada poprawnego zapisu

„Ukarze” – piszemy przez rz, bo pochodzi od czasownika ukarać.
„Ukaże” – piszemy przez ż, bo pochodzi od czasownika ukazać.

To przykład pary homofonów – wyrazów brzmiących identycznie, ale o innym znaczeniu i pisowni. Ich odróżnienie możliwe jest tylko poprzez zrozumienie kontekstu zdania.

Jak to zapamiętać?

Ciekawostka językowa

Tego typu słowa mogą być pułapką nie tylko w piśmie, ale też w rozmowie – bo słuchacz nie zawsze wie, o który czasownik chodzi. Dlatego język pisany wymaga szczególnej czujności. Co więcej, błędne użycie w oficjalnym piśmie może całkowicie zmienić sens wypowiedzi – np. „Prezydent ukaże sprawcę” to zupełnie co innego niż „Prezydent ukarze sprawcę”.