Użycie przecinków w języku polskim bywa mylące, zwłaszcza gdy pojawiają się wyrażenia typu „w tym”, które czasem wymagają przecinka, a czasem go nie potrzebują. Wiele osób nie wie, kiedy przecinek przed „w tym” jest konieczny, a kiedy wręcz niewskazany. Ten tekst rozwieje te wątpliwości i pokaże, że zasada jest prosta, pod warunkiem że zna się kontekst.
Przecinek przed w tym — czy stawiamy?
Tak, ale tylko wtedy, gdy „w tym” rozpoczyna wtrącenie lub dopowiedzenie, na przykład doprecyzowujące wcześniejszą informację. Jeśli „w tym” jest integralną częścią zdania i nie wprowadza dodatkowej myśli, przecinka się nie stawia. O wszystkim decyduje funkcja tej frazy w zdaniu.
Przecinek przed w tym – zasada ogólna
Przecinek przed „w tym” pojawia się, gdy wyrażenie to wprowadza dopowiedzenie – najczęściej uściślenie wcześniejszego rzeczownika. To tzw. zdania z wtrąceniem, które często można wyciąć i sens zdania się nie zmieni. W takich przypadkach przecinki są obowiązkowe z obu stron lub przynajmniej przed „w tym”, gdy kończy ono zdanie lub fragment zdania.
Jeśli natomiast „w tym” jest po prostu przyimkiem i nie pełni funkcji dopowiedzenia, przecinka nie stawiamy. Kluczowe jest zrozumienie, czy możemy „w tym” opuścić bez utraty sensu zdania. Jeśli tak – stawiamy przecinek. Jeśli nie – rezygnujemy z niego.
Kiedy stawia się przecinek przed „w tym”
1. Gdy „w tym” zapowiada doprecyzowanie wcześniej wymienionej grupy
Takie konstrukcje są typowe dla stylu naukowego lub urzędowego, ale coraz częściej spotykane także w języku potocznym.
Przykłady:
– Otrzymaliśmy wiele próśb, w tym kilka od stałych klientów.
– Firmę czeka reorganizacja, w tym likwidacja trzech działów.
2. Gdy „w tym” występuje we wtrąceniu
W takich sytuacjach przecinek przed „w tym” oddziela myśl dodatkową, często między dwoma innymi przecinkami.
Przykłady:
– Na zebraniu obecni byli wszyscy, w tym kierownik działu i jego zastępca.
– W projekcie uwzględniono wiele elementów, w tym, co nas cieszy, inwestycje w rozwój pracowników.
3. Gdy kończy wtrącenie rozpoczynające się wcześniej
Czasem dopowiedzenie zaczyna się przed „w tym” i kończy tuż po nim. Przecinek przed „w tym” jest wtedy obowiązkowy.
Przykłady:
– Uczestnicy, zarówno z Polski, w tym z Warszawy i Krakowa, jak i z zagranicy, przyjechali punktualnie.
– Wszyscy pracownicy, nawet ci nowo zatrudnieni, w tym stażyści, otrzymali premie.
Kiedy przecinka nie stawiamy
1. Gdy „w tym” jest częścią nadrzędnego zdania, nie wprowadza dopowiedzenia
Tu „w tym” funkcjonuje jako zwykły zwrot przyimkowy, nie ma potrzeby oddzielania go przecinkiem.
Poprawne:
– W tym miesiącu planujemy zakończyć projekt.
– Musimy się zmieścić w tym budżecie.
Błędne (z niepotrzebnym przecinkiem):
– W tym miesiącu, planujemy zakończyć projekt.
– Musimy się zmieścić, w tym budżecie.
2. Gdy nie ma wcześniejszego wyrażenia do doprecyzowania
Bez elementu, do którego „w tym” mogłoby się odnosić jako część wyliczenia lub dopowiedzenia, przecinek nie jest potrzebny.
Poprawne:
– W tym przypadku musimy postąpić inaczej.
– Nie jestem pewien, czy w tym tygodniu zdążymy.
Błędne:
– W tym przypadku, musimy postąpić inaczej.
– Nie jestem pewien, czy w tym tygodniu, zdążymy.
Najczęstsze błędy
Błąd: Wstawianie przecinka przed przyimkowe „w tym” bez dopowiedzenia
To najpowszechniejsza pomyłka – wiele osób kieruje się intuicją, a nie funkcją frazy.
Źle:
– Pracujemy nad nową aplikacją, w tym tygodniu opublikujemy pierwszą wersję.
Dobrze:
– Pracujemy nad nową aplikacją. W tym tygodniu opublikujemy pierwszą wersję.
(albo: – Pracujemy nad nową aplikacją i w tym tygodniu opublikujemy pierwszą wersję.)
Błąd: Brak przecinka, gdy „w tym” wprowadza doprecyzowanie
Źle:
– Do konkursu zgłosiło się 30 osób w tym kilku laureatów poprzednich edycji.
Dobrze:
– Do konkursu zgłosiło się 30 osób, w tym kilku laureatów poprzednich edycji.
Podsumowanie
Przecinek przed „w tym” stawiamy wtedy, gdy fraza ta wprowadza dopowiedzenie lub uściślenie wcześniejszej treści. Jeśli natomiast jest składniowo związana z resztą zdania i nie pełni funkcji wtrącenia – przecinek jest błędem. Najprostsza zasada, którą możesz stosować: jeśli można „w tym” pominąć bez utraty sensu – postaw przecinek. Jeśli nie – zostaw zdanie bez niego. Prosto i skutecznie.


0 komentarzy