No to dziś parę słów o odmianie nazwisk.
Ogólna zasada jest taka:
Niezależnie od tego czy nazwisko jest polskie czy obce, jeśli jest możliwość odmiany według jakiegoś wzorca (paradygmatu) – robimy to.
Odmiana zależy od:
1. płci
2. narodowości
3. końcówki nazwiska
Poza tym, nazwiska żeńskie odmieniamy wtedy, gdy zakończone są na -a (Kowalska – Kowalskiej).
Jeśli końcówka nazwiska zakończona jest na -owa, -ówna (przymiotnikowa), odmieniamy owe nazwisko tak, jakbyśmy odmieniali przymiotnik. (Jurgielewiczowa – Jurgielewiczowej)
Z nazwiskami żeńskimi problemów nie ma. Pojawiają się one dopiero przy nazwiskach męskich.
Jeśli się da – stosujemy wzorzec.
Te zakończone na spółgłoskę odmieniamy jak wyrazy r. m, np. pan Nowak, pana Nowaka, panu Nowakowi, pan Nowak, pana Nowaka, wyrazy zakończone na -a – jak wyrazy rodzaju żeńskiego: Zyla, Zyli.
Jeśli mowa o nazwiskach obcych, to gdy zakończone są na spółgłoskę, nie stawiamy apostrofu, bo po prostu nie ma takiej potrzeby:
np. Brown – Browna, Brownowi, Brownem.
Nie naruszamy nazwiska, a dodajemy tylko polską końcówkę.
Taka sama sytuacja jest z nazwiskami zakończonymi na -y, a poprzedzonymi samogłoską,
np. O’Malley – O’Malleya
Apostrofu nie stawiamy również przy nazwiskach zakończonych na -e
np. Goethe – Goethego
Apostrof stawiamy przy nazwiskach zakończonych na -e nieme,
np. Moore – Moore’a
Larousse – Larousse’a
Stawiamy go również przy nazwiskach zakończonych na -i lub -y poprzedzonych spółgłoską. One odmieniają się jak przymiotniki. Apostrof stawiamy w dopełniaczu, celowniku i bierniku,
np. Kelly – Kelly’ego, o Kellym
Harry – Harry’ego, o Harrym
Jest jeszcze jeden problem z nazwiskami obcymi, dotyczący -e-
np. Hitler – Hitlera
Ale
Luter – Lutra (nie Lutera)
Hegel – Hegla (nie Hegela)
Są to zwykle nazwiska pochodzenia niemieckiego i nie ma ogólnej zasady dotyczącej ich odmiany. Zwykle wiemy jak odmienić, jednak gdy pojawia się dylemat, należy użyć formy łatwiejszej.
Osobiście najbardziej denerwuje mnie sytuacja, gdy zwykłe, pospolite nazwiska rodzaju męskiego nie są odmieniane, a powinny być. Ale o tym już decydują jego nosiciele.
Jeśli się da i nie jest to trudne, to dlaczego wybierać opcję nieodmieniania? Nawet jeśli jest dopuszczalna.
Oczywiście 🙂 ja też jestem za odmienianiem.
Też myślałem o tej odmianie, ale wyczytałem gdzieś, że liter, których się nie wymawia w oryginale, przy odmianie również powinny zostać pominięte. Ale wtedy w mowie nader dziwnie brzmi wypowiadanie takiego nazwiska. Dlatego zastanawiałem się, czy nie postawić apostrofu i byłoby „Camus’iego”. Dziwnie to wygląda, jednak wtedy „s” jest pomijane. Stąd moje wątpliwości, z różnymi wersjami bowiem miałem do czynienia. 🙂
Witam, właśnie sporządzam listę na zaproszenia i mam pytanie.
Znajome małżeństwo nazywa się Anna Chuda, Piotr Chudy (czytałam wcześniej podobny przypadek -Mostowa – że to dwa różne nazwiska), ale mam pytanie – zapraszam Annę i Piotra Chudych?
a jak forma brzmi w mianowniku Anna i Piotr Chudzi? Chudy? Chudowie?
To samo tyczy się nazwiska Marzec
D: Annę i Piotra Marców?
M: Anna i Piotr Marcowie?
Bardzo dziękuję za odpowiedź
A ja chciałam zapytać, która forma jest poprawna??
Pan Pater – pana Patra czy pana Patera
Tak jak wyżej napisane wybrać formę łatwiejszą…. ale co to znaczy? wedle gustu??
dla mnie osobiście łatwiejszą formą jest – Patera inni twierdzą Patra :(?
Hitler ? Hitlera
ale
Luter ? Lutra (nie Lutera)
Hegel ? Hegla (nie Hegela)
Iko, ja bym się wzorowała na Hitlerze raczej niż na Lutrze 😉
Anno, zapraszasz Annę i Piotra Chudych, tak jak Kowalskich, bo to są Anna i Piotr Chudzi, tak jak Wielcy. Odmienia się tak jak każdy inny przymiotnik. Jeśli chodzi o Marców, to tak samo jak rzeczownik.
jak odmienic nazwisko męskie Piędel?? np. Pod kierownictwem naukowym A. Piędla czy A. Piędel?
Jak rzeczownik pędzel – pod kierownictwem pędzla i Piędla.
Dziękuję Ci bardzo Olgocecylio za udzielenie odpowiedzi 🙂
Kwiat, Niinimaa to będzie raczej Niinimay, biorąc pod uwagę spolszczenie nazwiska.
A Kariya – Kariyi.
Z tymi „szlachckimi” nawziskami to lipa. Np. dzieciom niewiadomego pochodzenia nadawano nazwisko Niewiadomski.
Z drugiej strony pod grunwaldem walczył rycerz Kiełbasa. Nie mówiąc już o rodach Kisielów, Łosiów, Strusów, Odyńców itp.
Witam ponownie,
czy nazwisko Gonciarz w mianowniku l.m. będzie brzmiało (państwo)Gonciarzowie, czy Gonciarze (jak w rzeczowniku lekarze) i jak odmieniać się będzie w bierniku l.m.? Czy analogicznie, jak w przypadku rzeczownika lekarz, lekarzy, czyli Gonciarzy?
Proszę o wsparcie
Oczywiście podając imiona, tych państwa;
M:Maria i Sławomir Gonciarze czy Gonciarzowie?
B: Marię i Sławomira Gonciarzy?
Oczywiście, że Gonciarzowie.
„Lekarz” odmienia się w liczbie mnogiej jak rzecz, a nie jak osoba – tak jak kałamarz. Dwa kałamarze, ale państwo Kałamarzowie 🙂
Dziękuję Olgacecylio 🙂 To w takim razie jak będzie w bierniku l.m. Gonciarzy, czy też Gonciarzów? Jej poprawna odmiana nazwiska jest nie lada wyczynem… A przynajmniej dla mnie:( Nie mniej jednak, zawsze lepiej się zapytać, niż popełnić gafę.
I tak możesz popełnić gafę, bo istnieją ludzie, którzy swojego odmiennego nazwiska nie odmieniają, albo odmieniają wg swojego widzimisię…
W bierniku Gonciarzów jak dla mnie.
I „olgOcecylio” – tak jak Annomario.
Moim zdaniem też Gonciarzów.
Cieszę się, że ktoś poza mną zaczął udzielać odpowiedzi 🙂 sama nie nadążam. Olgocecylio, może jednak skusisz się na gościnny wpis, o tych nieszczęsnych starostach? W końcu dodałaś na tym blogu już 124 komentarze.
Pozdrawiam ciepło.
124? Uau 🙂
Pomyślę o tych starostach 😉 Jak coś wykocę, to na maila?
Ano dużo 🙂 w razie czego udostępnię możliwość rejestracji i jeśli będziesz chciała, będziesz mogła sama zamieścić wpis, oczywiście z odnośnikiem do swojego blogu, jeśli też będziesz chciała.
@olgacecylia: ten był 125. – jeszcze 3 i będzie okrągła liczba 😉
Jak to okrągła Bushee? 🙂 128? :>
12810 = 100000002 – ot co 🙂
Ekhm… widzę, że jednak tagi HTMLowe są obcinane z komentarzy – przynajmniej sub. Miało być:
128 (w systemie dziesiętnym) = 10000000 (w systemie dwójkowym)
Bushee, Kompletnie Cię nie rozumiem, ale ok 😛
Ty dodałeś 27 komentarzy, też całkiem dużo 🙂
Filolożki, która przelicza liczby z systemu dziesiętnego na binarny, jeszcze nie widziałam 😉