Nauka języków… z ptakami

Wpis w ramach akcji „Znajdź wielkanocne jajeczko”

Wiosna to moja ulubiona pora roku. Uwielbiam obserwować budzącą się do życia przyrodę, pierwsze kwiaty, pąki na gałęziach, ba, nawet gwałtowne wiosenne burze! Ale największą radość sprawia mi obserwowanie ptaków, które z olbrzymim zapałem przygotowują się do okresu lęgowego. Parę lat temu nie ograniczałem się do obserwacji – razem z Żoną wyciągaliśmy z szuflady aparat i wyruszaliśmy na bezkrwawe łowy po Warszawie. Poniżej przedstawiam niektóre z naszych trofeów. A ponieważ jesteśmy na blogu językowym, postanowiłem wykorzystać tę okazję do poszerzenia Waszego słownictwa! Liczę na to, że każdy z Was wyniesie stąd dla siebie choć kilka nowych słów 🙂

A to co za ptak? Zapraszam do udziału w konkursie! Szczegóły pod artykułem.

Ten wpis publikuję w ramach akcji „Znajdź wielkanocne jajeczko„, organizowanej przez grupę zaprzyjaźnionych blogerów piszących o językach i kulturze obcych krajów. W tekście artykułu ukryłem jedno „zepsute jajeczko” – czyli słowo, które zupełnie nie pasuje do kontekstu. Na przykład w zdaniu „Szpaki przepisują radośnie na gałęzi” jajeczkiem jest słowo „przepisują”. Podpowiem, że jajeczko ukryte jest w jednym ze zdań, a nie w tabelkach z nazwami ptaków.

Czytaj uważnie! Im więcej jajeczek znajdziesz na blogach biorących udział w akcji, tym większa szansa na wygranie naprawdę ciekawych nagród. Szczegóły pod artykułem.

Aha, i jedna prośba – nie ujawniaj jajeczka w komentarzach, żeby nie zepsuć zabawy innym. Dzięki!

Wróbel

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Passer domesticus
polski wróbel domowy wróbel
angielski house sparrow sparrow
niemiecki der Haussperling der Sperling, der Spatz
francuski le moineau domestique le moineau
włoski il passero domestico il passero
hiszpański el gorrión común el gorrión
rosyjski домо́вый воробе́й воробе́й
esperanto dompasero pasero

Na wróble zazwyczaj w ogóle nie zwracamy uwagi, tak nam się opatrzyły. A szkoda! Uważam, że są naprawdę słodkie, zwłaszcza zimą, kiedy stroszą piórka, żeby się ogrzać i wyglądają jak puchate kuleczki. Czasem można natrafić na ptaka bardzo podobnego do wróbla, który różni się od niego czarną plamką na policzku. To jego bliski krewniak o bardzo wielkanocnej nazwie – mazurek.

Sroka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Pica pica
polski sroka zwyczajna sroka
angielski Eurasian magpie magpie
niemiecki die Elster die Elster
francuski la pie bavarde la pie
włoski la gazza ladra la gazza
hiszpański la urraca común la urraca
rosyjski европейская cоро́ка cоро́ка
esperanto eŭropa pigo pigo

Sroki to niesamowicie inteligentne ptaki, podobnie zresztą, jak inne krukowate (wrony, gawrony, kawki, sójki, kruki). Mnie jednak najbardziej urzeka ich wdzięk (zauważyłeś, że we wszystkich wymienionych wyżej językach słowo „sroka” jest rodzaju żeńskiego?). Są wspaniałymi akrobatami – potrafią wyczyniać w locie niesamowite ewolucje.

Wrona

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Corvus cornix
polski wrona siwa wrona
angielski hooded crow crow
niemiecki die Nebelkrähe die Krähe
francuski la corneille mantelée la corneille
włoski la cornacchia grigia la cornacchia
hiszpański la corneja gris la corneja
rosyjski се́рая воро́на воро́на
esperanto griza korniko korniko

Podobnie jak sroki, wrony są piekielnie inteligentne (jak na ptaki, oczywiście!). Zdarzyło mi się nieraz obserwować, jak spuszczają orzechy na asfalt z wysokości kilku metrów, żeby je w ten sposób rozłupać. Ale czytałem też, że niektóre wycwaniły się jeszcze bardziej: kładą taki orzech na jezdni i czekają, aż im go rozjedzie samochód 🙂

Modraszka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Cyanistes caeruleus
polski sikora modra modraszka, sikorka
angielski Eurasian blue tit tit
niemiecki die Blaumeise die Meise
francuski la mésange bleue la mésange
włoski la cinciarella la cincia
hiszpański el herrerillo común el herrerillo
rosyjski зелёная лазо́ревка лазóревка, сини́ца
esperanto blua paruo paruo

Mój ulubiony gatunek sikorki. Mniejsza od swojej krewniaczki, bogatki, i chyba bardziej od niej urocza. To ptak, który jest ciągle w ruchu, nie usiedzi w miejscu dłużej niż trzy sekundy. Dlatego tak dumny jestem z tego zdjęcia (już nie pamiętam czy mojego, czy Żony) – normalnie kiedy naciskam spust migawki, sikorki już dawno nie ma tam, gdzie miała być 🙂

Szpak

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Sturnus vulgaris
polski szpak zwyczajny szpak
angielski common starling starling
niemiecki der Star der Star
francuski l’étourneau sansonnet l’étourneau
włoski lo storno comune lo storno
hiszpański el estornino pinto el estornino
rosyjski обыкнове́нный скворе́ц скворе́ц
esperanto sturno sturno

Szpaki są przepięknie ubarwione. Na tym zdjęciu nie widać tego dobrze, ale w promieniach słońca ich pióra mienią się wszystkimi kolorami tęczy. Bardzo lubię je obserwować, kiedy usadowią się na gałęzi i zaczynają koncert, który potrafi trwać naprawdę długo.

Na zdjęciu widać też mistrza drugiego planu – samiczkę wróbla na ułamek sekundy przed lądowaniem 🙂

Krzyżówka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Anas platyrhynchos
polski kaczka krzyżówka kaczka
angielski mallard, wild duck duck
niemiecki die Stockente die Ente
francuski le canard colvert la canard
włoski il germano reale l’anatra
hiszpański el ánade real, el azulón el pato
rosyjski кря́ква у́тка
esperanto platbeka anaso anaso

Nasza najpopularniejsza kaczka. Ludzie zazwyczaj zachwycają się samcami, które są przepięknie ubarwione (w oczy rzuca się zwłaszcza zielona główka), ale ja bardzo lubię też samiczki. Przy odrobinie szczęścia wiosną można trafić na stado małych kaczątek płynących grupką przy mamie.

Bocian

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Ciconia ciconia
polski bocian biały bocian
angielski white stork stork
niemiecki der Weißstorch der Storch
francuski la cigogne blanche la cigogne
włoski la cicogna bianca la cicogna
hiszpański la cigüeña blanca la cigüeña
rosyjski бе́лый а́ист а́ист
esperanto blanka cikonio cikonio

Tego pana chyba nie trzeba nikomu przedstawiać. Przyznaję się bez bicia, że tego zdjęcia akurat nie zrobiłem w Warszawie – pomijając ogród zoologiczny, na bociana ciężko trafić w stolicy.

Paw

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Pavo cristatus
polski paw indyjski paw
angielski Indian peafowl peacock
niemiecki der blaue Pfau der Pfau
francuski le paon bleu le paon
włoski il pavone comune il pavone
hiszpański el pavo real común el pavo
rosyjski инди́йский павли́н павли́н
esperanto barata pavo pavo

A tego przystojniaka spotkaliśmy w warszawskich Łazienkach. Mimo nalegań nie chciał się pochwalić swoim ogonem.

Śmieszka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Chroicocephalus ridibundus
polski mewa śmieszka mewa
angielski black-headed gull gull
niemiecki die Lachmöwe die Möwe
francuski la mouette rieuse la mouette
włoski il gabbiano comune il gabbiano
hiszpański la gaviota reidora la gaviota
rosyjski oзёрная ча́йка ча́йка
esperanto ridmevo mevo

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu mewy można było w Polsce spotkać tylko nad morzem. Dzisiaj coraz częściej można je spotkać w głębi lądu. Na moim warszawskim podwórku mewy śmieszki są stałymi bywalcami, choć wcale nie mieszkam blisko Wisły.

Jemiołuszka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Bombycilla garrulus
polski jemiołuszka zwyczajna jemiołuszka
angielski Bohemian waxwing waxwing
niemiecki der Seidenschwanz der Seidenschwanz
francuski le jaseur boréal le jaseur
włoski il beccofrusone il beccofrusone
hiszpański el ampelis europeo el ampelis
rosyjski обыкнове́нный свиристе́ль свиристе́ль
esperanto bombicilo bombicilo

Pamiętam, że kilka lat temu z utęsknieniem czekaliśmy, aż pojawią się na naszym osiedlu jemiołuszki, żeby dodać je do naszej fotograficznej kolekcji. Spotkanie z nimi to wcale nie jest łatwa sprawa. Nie da się przewidzieć, czy danej zimy postanowią się wybrać w podróż na południe, a nawet jeśli, to jaką trasę wybiorą. Kiedy już się jednak pojawią, to zawsze wielką chmarą – obsiadają tłumnie jarzębiny, aż się pod nimi gałęzie uginają 🙂

Sierpówka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Streptopelia decaocto
polski synogarlica turecka sierpówka
angielski Eurasian collared dove collared dove
niemiecki die Türkentaube die Türkentaube
francuski la tourterelle turque la tourterelle
włoski la tortora dal collare la tortora
hiszpański la tórtola turca la tórtola
rosyjski кольчатая горлица горлица
esperanto turka turto turto

Zawsze się zastanawiałem, jak to jest, że sierpówka jest bardzo podobna do gołębia, a jednak wydaje mi się o wiele bardziej urocza. Tajemnica tkwi pewnie w nieśmiałości. Gołębie w ogóle się ludzi nie boją i idąc strumieniem, trzeba czasem uważać, żeby na takiego nie nadepnąć. Sierpówka natomiast w ogóle się ludziom nie narzuca, trzyma się na dystans. A poza tym uwielbiam jej głos – sam nie wiem czemu, budzi we mnie chyba jakieś pozytywne skojarzenia z dzieciństwa.

Łyska

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Fulica atra
polski łyska zwyczajna łyska
angielski Eurasian coot coot
niemiecki das Blässhuhn das Blässhuhn
francuski la foulque macroule la foulque
włoski la folaga eurasiatica la folaga
hiszpański la focha común la focha
rosyjski лысу́ха лысу́ха
esperanto nigra fuliko fuliko

Wygląda dość niepozornie, ale ma niesamowite stopy… Wrzućcie sobie słowo „łyska” do wyszukiwarki grafiki, to zobaczycie, co mam na myśli 🙂

Mewa srebrzysta

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Larus argentatus
polski mewa srebrzysta mewa
angielski European herring gull gull
niemiecki die Silbermöwe die Möwe
francuski le goéland argenté le goéland
włoski il gabbiano reale nordico il gabbiano
hiszpański la gaviota argéntea la gaviota
rosyjski серебри́стая ча́йка ча́йка
esperanto arĝentmevo mevo

Nie pamiętam już zupełnie, gdzie udało nam się natrafić na tę mewę. Pewnie przy którymś z warszawskich stawów. W każdym razie nie jest to u nas gatunek równie popularny co mewa śmieszka, którą widzieliście wyżej.

Dzwoniec

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Chloris chloris
polski dzwoniec zwyczajny dzwoniec
angielski European greenfinch greenfinch
niemiecki der Grünfink der Grünfink
francuski le verdier d’Europe le verdier
włoski il verdone comune il verdone
hiszpański el verderón europeo el verderón
rosyjski обыкнове́нная зелену́шка зелену́шка
esperanto verda fringo verda fringo

Niewielki ptaszek, który dość często występuje w parkach, ale trudno go dostrzec, bo upodobał sobie (przynajmniej na naszym podwórku) czubki drzew. Ten osobnik postanowił wyświadczyć nam przysługę i usiadł na wysokości oczu. Dzięki!

Mandarynka

nazwa pełna nazwa potoczna
nazwa naukowa Aix galericulata
polski kaczka mandarynka mandarynka
angielski Mandarin duck Mandarin
niemiecki die Mandarinente die Mandarinente
francuski le canard mandarin le canard mandarin
włoski l’anatra mandarina la mandarina
hiszpański el pato mandarín el pato mandarín
rosyjski мандари́нка мандари́нка
esperanto mandarenanaso mandarenanaso

Kolejny okaz z warszawskich Łazienek. Do Europy przywędrowała (a raczej została sprowadzona) z dalekiej Azji. Na zdjęciu widzimy oczywiście kaczora, samica nie prezentuje się tak okazale, choć ma bardzo sympatyczny wyraz, yyy, dzioba…

* * *

Jajeczko wytropione? Super! To teraz zapraszam Cię do udziału w dwóch konkursach!

1. Konkurs dla wytrwałych i uważnych

Podobają Ci się nagrody? To musisz zabawić się w detektywa! Żeby wziąć udział w tym konkursie, trzeba wyśledzić jak najwięcej jajeczek na blogach biorących udział w akcji, a następnie wypełnić specjalną ankietę. 21 blogów, na każdym po jednym jajku. Kto znajdzie najwięcej, ten wygrywa. W przypadku remisu decyduje kolejność zgłoszeń.

Listę blogów, na których do 1 kwietnia są publikowane artykuły (wraz z „rozkładem jazdy”) znajdziesz w tym pliku. Możesz też przyłączyć się do wydarzenia na Facebooku albo polubić naszego grupowego fanpage’a, a będziesz informowany na bieżąco o najnowszych wpisach.

Regulamin konkursu i ankietę znajdziesz pod tym adresem. Pamiętaj, że ankietę można wypełnić tylko raz, więc poczekaj z tym, aż zostaną opublikowane wszystkie wpisy konkursowe.

2. Konkurs dla szybkich i mądrych

Uwaga, konkurs zamknięty, mamy zwycięzcę!



Otrzymałem kilka dobrych odpowiedzi, brawo dla wszystkich! Najszybsza okazała się Ewa Kaczmarczyk, do której powędruje Słownik obrazkowy niemiecko-polski. Serdeczne gratulacje i dzięki za wspólną zabawę!

A dla ciekawych – prawidłowe odpowiedzi:

  • ptak na pierwszym zdjęciu to dzięcioł zielony,
  • jajeczkiem było słowo „strumieniem” w tekście o sierpówce.

Nagrodę możesz też wygrać na moim blogu. Do wyboru jeden z następujących słowników obrazkowych ufundowanych przez wydawnictwo PONS:

2. Konkurs trwa od 31 marca 2015 r. od godz. 10.00 do 3 kwietnia 2015 r. do godz. 23.59.
3. Aby wygrać nagrodę, należy wysłać maila na adres jezykowa.oaza.konkurs@gmail.com. Mail powinien zawierać:

  • „zgniłe jajko” (czyli wyraz nie pasujący do kontekstu) znalezione w tym artykule,
  • odpowiedź na pytanie: jak nazywa się ptak na zdjęciu u samej góry artykułu? (chodzi o pełną, dwuwyrazową nazwę po polsku),
  • imię i nazwisko lub pseudonim (zostaną opublikowane na blogu w przypadku wygranej).
4. Zwycięzcą zostanie pierwsza osoba, która przyśle maila z prawidłowymi odpowiedziami.

5. Zwycięzca zostanie ogłoszony na blogu do 4 kwietnia 2015 r.
6. Zwycięzcy przysługuje prawo wyboru jednej nagrody z listy podanej powyżej. Sponsorem nagrody jest wydawnictwo PONS.
7. Warunkiem otrzymania nagrody jest podanie adresu do wysyłki (na terenie Europy) do dnia 8 kwietnia 2015 r.
8. Biorąc udział w konkursie, uczestnik wyraża zgodę na przetwarzanie przez organizatora jego danych osobowych na potrzeby konkursu.

Wszystko jasne? To zachęcam do udziału! Wprawdzie wygrywa najszybszy, ale pytanie jest dość trudne, więc spodziewam się, że na poprawną odpowiedź przyjdzie mi trochę poczekać. A może Cię nie doceniam :-)?

3. Rabat dla wszystkich

A na zakończenie jeszcze specjalny rabat od sponsora naszej akcji – Wydawnictwa PONS. Robiąc zakupy w sklepie internetowym PONS, wpisz kod rabatowy 20PROJAJECZKO, żeby obniżyć cenę o 20%. Rabat obowiązuje do 6 kwietnia tego roku.

To tyle na dziś. Nauczyłeś się jakichś nowych słówek dzisiaj? A może zabrakło Twojego języka? Możesz w komentarzach podać nazwy przedstawionych w artykule ptaków w innym języku, a nuż ktoś skorzysta?

44 komentarze

  1. Super wpis, Janusz, rewelacyjne zdjęcia. I już wiem, które sikorki szaleją u nas na parapetach i tynkowych ścianach, przysiadając na sekundy i hałasując w słoneczne dni! 😉

    Co do łyski – te stopy mnie przerażają trochę! Wiem nawet, jak jest łyska po szwedzku (uczyłam się też innych ptaków, ale niewiele pamiętam), bo na praktykach mieszkałam u gospodarza, który był ornitologiem-amatorem i robił mi "odptyki" akurat z takiego słownictwa! 😀

    1. Dziękuję, Natalio! We mnie też stopy (nóżki?) łyski budzą mieszane uczucia, dlatego zamieściłem zdjęcie, na którym ich nie widać 🙂 A gospodarza-ornitologa Ci zazdroszczę, fajnie trafiłaś!

    2. Na początku byłam przerażona! 😉 Bo wychodziło na to, że nic nie wiem 😛 Ale za to ile się mogłam nauczyć! A podczas spacerów nad wodę jeszcze szliśmy przez pola – więc powtórka z nazw zbóż w języku obcym i zdarzyła się też odpytka z końskiego słownictwa 😛

  2. Mnie ciężko ocenić, czy trudne, bo wiem, gdzie jest 🙂 Pokombinuj jeszcze trochę, na razie nikt nie przysłał prawidłowej odpowiedzi.

  3. bardzo ciekawy wpis włożyłeś w niego dużo pracy szacunek!
    ciekawie opisałeś ptaki – ze mnie ornitolog taki jak z amisza Casanova, ale dzięki temu co tutaj opisałeś miałam okazje poznać kilka ptaków, o których nie miałam pojęcia 🙂
    a mnie w warszawskich łazienkach gonił paw :))

  4. Ciężka sprawa z tym jajeczkiem ale chyba znalazłam 😉 musiałam przeczytać wiecej niz jeden raz, ale przyjemnie się czyta więc warto 🙂

  5. Ciekawa koncepcja wpisu i super zdjęcia 🙂 Szkoda że nie ma trochę "języka ptasiego", bo u mnie za oknem o poranku od dawna "klekocze" jakiś ukryty ptaszek, którego w ogóle nie umiem zidentyfikować i nie wiem nawet co wpisać w google żeby mi powiedziały, co to za jeden 😉

    A jajo trudne, to prawda 🙂

    1. Rozpoznawanie ptaków po dźwięku, jaki wydają, to rzeczywiście niełatwa sprawa. Mam nawet w domu płytę CD wypełnioną śpiewem różnych gatunków, ale można poświęcić na jej przesłuchanie godzinę i wcale nie ma pewności, że uda się tam znaleźć delikwenta 🙂

  6. Piękny wpis! Sama jestem miłośniczką ptaków i bardzo nieswojo czułam się przez pierwsze miesiące pobytu w Hiszpanii, gdy nie wiedziałam jeszcze jak nazywaja się to co mi ćwierka za oknem 🙂

    1. Ale za to teraz orientujesz się w ptakach i polskich, i hiszpańskich, prawda :)? Jeżdżenie po świecie poszerza horyzonty, również ornitologiczne!

  7. Fajnie to wszystko połączyłeś skojarzeniowo : jaja -ptaki-wiosna 🙂
    Ja również mam sentyment do ptaków. W moim rodzinnym domu zawsze był karmnik. Często z dziadkiem obserwowałam ptaki przez okno. Kiedyś przetłumaczyłam książeczkę o Polaku mieszkającym we Francji, który wypychał ptaki i stworzył jedną z największych kolekcji na świecie.

    1. Wiem, nie rozpieszczam Was ostatnio częstymi wpisami. Przepraszam. Nowy wpis jest już prawie gotowy, powinien się pojawić w weekend, kiedy będę miał wreszcie trochę czasu, żeby go dokończyć. Pozdrawiam 🙂

  8. Ewo, z tego, co wiem, to nasz sponsor (Pons) wysłał paczki zagraniczne parę dni temu. Przesyłka może iść kilka dni, ale mam nadzieję, że najpóźniej w przyszłym tygodniu będzie już u Ciebie. Przepraszam, że tyle to trwa!

    1. nie ma za co przepraszać, ale jak nie było nagrody, tak chyba już jednak nie będzie 😀 Ale na bloga będę wpadać, czytać, komentowac, choć raczej z konkursów nie skorzystam hihi 🙂

  9. Stała się rzecz nadzwyczajna, odnośnie poczty polskiej, wysyłek za granicę. 30.10 2014 Uniwersytet Wrocławski wysłał mi suplement do dyplomu. dziś dotarł…7ms po wysłaniu.

    1. No mam nadzieję, że na nagrodę nie będziesz jednak 7 miesięcy czekać. Kontaktowałem się z innymi blogerami, którzy brali udział w akcji, i oni też czekają jeszcze na nagrody wysłane za granicę. Jeśli jednak książka nie dotrze, to sam kupię i wyślę do Ciebie poleconym 🙂

      1. Bardzo miłe z Twojej strony, na pewno dam znać, jak tylko dojdzie 🙂 Ale co jakis czas, będę się „przypominać”. Zresztą czytam bloga, wiec kontakt jest 😀

Komentarze zostały zamknięte.